.
Nghệ Thuật Sống
1, 2, 3 - bottom
Lưu ý: Tất cả vấn đề về tôn giáo đều nhậy cảm, không khéo xử sự dễ sinh ra chuyện đáng tiếc. VietDitru thiết kế mục riêng để thành viên dễ dàng sinh hoạt. Thành viên phải để ý tế nhị trong cách hành xử.

Tặng những nỗi đau
Giác Ngộ Online


Một chút buồn, một chút cô đơn, một chút tủi hờn, một chút ghen tuông, một chút ganh tị… được phát hiện nơi tâm mình mà mình không để ý, không biết, không gọi đúng tên, không chào nó thì một chút ấy sẽ nguyên phân liên tục và làm mình khổ đau. Những chút ấy nếu cùng một lúc "tấn công" mình thì đó là đội quân đáng gờm (thứ "địch" ở trong tâm), đủ sức hạ gục sự bằng an và vững chãi của mình.


Chắc bạn bắt đầu hình dung và quán chiếu, suy nghiệm và chắc là bạn cũng sẽ gật gù mà đồng ý với tôi rằng: mình đã từng lơ là, từng là nạn nhân của những chút rất con người ấy?
Và vì vậy mà mình khổ, và vì vậy mình mới là con người, quẩn quanh với những nỗi khổ đại loại như thế, có khi là khổ hơn nếu mình trở thành tín đồ của giận, hờn, ghen, ganh… và sau đó là những lời nói, hành động đủ lực sát thương người khác (tất nhiên cũng là sát thương chính mình).

Trong nguyên tắc đối đãi, tương tác với cuộc sống, do mình là phàm phu nên mình sẽ gặp đa số là phàm phu giống mình, theo nguyên tắc của luật hấp dẫn. Tôi nói đa số bởi vì cũng có thể chúng ta sẽ gặp những con người đặc biệt nào đó, tuy chưa được là thánh nhân xuất trần, nhưng họ có khả năng quản lý cơn giận, quản lý sự tham lam, có quán chiếu sâu tự tánh. Đối với những người như vậy thì lực tác dụng từ những chút rất con người của mình sẽ được họ hóa giải và khả năng lớn có thể họ sẽ giúp mình ngộ ra được con đường chân chánh để đi, để thoát khỏi nỗi khổ niềm đau cố hữu mà bấy lâu mình vô minh quanh quẩn sống cùng.

Đã bao nhiêu lần rồi mình đưa ra luận đề mình là con người mà để sống với bản chất (hay là bản năng? hay là tập khí tham sân si huân tập lâu ngày, lâu đời) để biện minh cho những chút, và nhiều chút tồn tại trong mình? Những sự dung dưỡng được ngụy trang bởi hai chữ con người (làm người ai chẳng thế) đã đẩy mình đi xa, đi sâu vào những cơn mê, những căn bệnh trầm kha. Và đó chính là động lực để mình cứ khổ, cứ đau và rồi vẫn muốn sống chung với nó.


Đã bao giờ mình nhận diện là mình khổ, mình đau và mình mong muốn thoát khổ, vượt qua nỗi đau? Chắc nhiều, nhưng chỉ tội là mình thiếu một con đường, đôi khi thiếu nghị lực cần thiết dù đã thấy con đường. Tự lực là yếu chỉ để mình vượt thoát mọi khổ đau, nó có được khi mình hiểu đến nơi đến chốn, khi mình biết thương mình thật sự.
Thương mình thì mình sẽ không ngụy biện (vì là người nên tôi phải…) bởi mỗi người đều có thể sống tốt hơn lên mỗi ngày cơ mà. Lý luận để biện minh cho sự yếu đuối của mình giống như sợi xích trói buộc, không cho mình vượt qua, đi tới. Và khi ấy, dù mình có thương mình nhiều cỡ nào thì cũng chỉ là tình thương ủy mị, thiếu ý chí và hiểu biết. Bên cạnh đó, đôi khi cái trí mình còn hạn chế, vì những lý lẽ khác vẫn còn tồn tại hỗn độn, ngăn cái biết chân thật biểu hiện, gọi là biết chưa tới.

Một khi biết chưa tới thì mình sẽ làm chưa tới và chưa đủ niềm tin, động lực để làm. Mình sẽ phân vân, sẽ đắn đo, suy tính thiệt hơn… Đó cũng là một nguyên nhân của khổ.

Ví như khi mình muốn đi xuất gia, nhưng mình chưa biết thấu đáo con đường của người xuất gia chính là cứu mình, là cơ hội để thực tập bằng an và hiến tặng bằng an cho cuộc đời thì mình sẽ không dám bỏ những cái mình đang… sở hữu (cái của tôi). Khi mình còn cảm thấy mình đi như vậy mình sẽ mất tự do, sẽ không được thế này, thế khác thì mình sẽ cân đo, và ngay lập tức mình khước từ. Thậm chí có vào chùa rồi mình vẫn sẽ bị dẫn dụ, lôi ra. Tất nhiên, có những hoàn cảnh chưa đủ để xuất gia bởi chưa tích đủ lượng, ngoài phát nguyện từ bỏ như đã nói thì lượng ở đây còn là nhân duyên với thầy, với những mối tương quan gia đình…

Trở lại vấn đề. Mình khổ, lẽ đương nhiên, là người ai không khổ? Nhưng đối mặt và chuyển hóa khổ đau như thế nào sẽ cho ta biết nội tâm của mình như thế nào?
Từ sự nhận diện và hiểu sâu sắc về nỗi khổ cũng như con đường thoát khổ, đồng thời quyết tâm vượt qua nỗi khổ ấy sẽ là những bước đi mà mình sẽ phải thực tập dần dần. Ở đó cần sự thấm nhuần bi trí dũng, có tín hạnh nguyện sâu sắc và phải trên cơ sở nương vào giới để có định và tuệ. Tất nhiên, tất cả những điều đó đều là những phương tiện để tịnh hóa dần dần tam nghiệp ý khẩu thân của mình. Cứ thế, mình sẽ tặng cho khổ đau của chính mình hoa trái, và khổ đau trở thành chất liệu để hạnh phúc mỉm cười và sự giải thoát giác ngộ có mặt nơi tâm mình. Bạn tin không?

351369 top -
Ý niệm hạnh phúc
Giác Ngộ Online



Từ một câu chuyện kể
Có một cuốn truyện cổ tích dành cho người lớn, The missing piece của Shel Silverstein, trong đó câu chuyện kể về một cái vòng bị mất đi một mảnh vỡ hình tam giác. Cái vòng muốn được trọn vẹn, không thiếu mẩu nhỏ nào nên lang thang tìm kiếm mảnh thất lạc. Nhưng bởi vì nó không hoàn hảo nên chỉ có thể lăn đi rất chậm. Nó chiêm ngưỡng những bông hoa trên đường. Nó tán gẫu với những con sâu. Nó tận hưởng ánh nắng mặt trời. Nó đã thấy rất nhiều những mảnh vỡ khác nhau nhưng không mảnh nào vừa với nó. Và nó để tất cả lại bên đường rồi tiếp tục cuộc tìm kiếm.

Rồi một ngày kia, chiếc vòng tìm thấy một mảnh vỡ rất vừa vặn. Thật là hạnh phúc! Giờ đây nó có thể toàn vẹn, không thiếu chút gì. Nó lắp lại cái mẩu đã mất và bắt đầu lăn. Bây giờ nó đã là một cái vòng thật hoàn hảo, nó có thể lăn rất nhanh, quá nhanh để có thể lưu ý tới những bông hoa và nói chuyện cùng lũ sâu.

Và khi nó nhận ra thế giới đổi khác như thế nào khi lăn quá nhanh, nó dừng lại, vứt mảnh vỡ vừa tìm được lại bên đường và tiếp tục lăn đi chậm rãi...


Và một chuyện cổ tích khác
Ngày xửa ngày xưa...
Vào một buổi chiều, trên một đại dương xanh, có hai con sóng ào ào tung tăng theo gió. Một con sóng nhỏ lao đi thì gặp một con sóng thật lớn, mãnh liệt và dữ dội lao vút qua. Con sóng lớn lăn qua làm tung tóe cả nước. Con sóng nhỏ thấy con sóng lớn thật uy vũ và kỳ vĩ quá! Nhìn lại mình thì nhỏ bé và yếu đuối làm sao. Nó thấy buồn lắm!

Con sóng bé than thở và ước ao như con sóng to lớn kỳ vĩ ấy. Con sóng lớn hiểu chuyện đó mới nói với con sóng nhỏ: "Này sóng, em đừng có buồn. Tại sao em lại muốn được như anh chứ! Anh tuy có to lớn nhưng cũng giống như em thôi mà. Chúng ta đều có bản chất là nước mà! Nếu em biết em là nước thì em sẽ không còn thấy buồn, không còn cảm thấy mình nhỏ bé, cô đơn nữa đâu".


Ngẫm nghĩ
Chúng ta cũng vậy. Mỗi chúng ta không ai giống ai. Giống như những chiếc lá trên cùng một cây, mỗi chiếc lá sẽ khác nhau vì chúng sinh ra ở các nhánh cây khác nhau. Nhưng mỗi chiếc lá sinh ra từ một cây. Chúng là lá, bản chất là lá. Hoàn hảo hay không hoàn hảo vẫn còn trong ý niệm. Ý niệm phân biệt do chính chúng ta cảm thấy rồi kẹt trong ý niệm của mình. Đẹp/ xấu, giàu/ nghèo, thiện/ ác, hoàn hảo hay không vẫn còn trong hướng phân biệt đối đãi…


Hành trình đi tìm hạnh phúc
Thiết nghĩ chúng ta ai cũng có kho tàng hạnh phúc và yêu thương. Kho tàng yêu thương ấy tự thân trong mỗi chúng ta, chẳng cần nhọc nhằn lăn đi để tìm kiếm. Như chiếc vòng ban đầu, dù có khiếm khuyết nhưng nó vẫn có đầy hạnh phúc. Hạnh phúc vì nó bình yên.
Bình yên ở đây là tự do trước những ràng buộc hơn thua, kiếm tìm một cái gì đó mà nó cho là hạnh phúc. Chúng ta cũng vậy. Chúng ta có thói quen đi tìm kiếm những gì gọi là hạnh phúc bên ngoài. Ta nghĩ ta còn khiếm khuyết. Ta nghĩ ta chưa hoàn thiện. Chính cái ý niệm về hạnh phúc lại lôi kéo ta đi tìm kiếm, lang thang rồi mệt mỏi. Nếu chiếc vòng ấy biết dù nó có thế nào đi nữa thì nó vẫn hoàn toàn có khả năng hạnh phúc. Khi nó vượt qua được ý niệm hạnh phúc mà nó đã đặt ra.

"There is no way to happiness. Happiness is the way"
(tạm dịch: "Chẳng có con đường nào dẫn đến hạnh phúc. Hạnh phúc chính là con đường").

Ngay trong từng phút giây của hiện tại: Hạnh phúc có mặt bây giờ và ở đây.

351747 top -
@ phuong60: Những bài bạn post đều rất hay.
Cám ơn nhé!

351758 top -
@phuong5960,

Cám ơn bạn đã đọc.

Mình có thói quen khi đọc xong bài viết nào trên mạng thấy hay là save về máy, khi thấy hữu dụng sẽ mang ra mời các bạn cùng đọc. :)

351762 top -
Sự Chấp trước là nguyên nhân của khổ đau
(Clinging Causes the Pain)
Nhật Tịnh dịch


Image


Tình yêu cao thượng và sự tử tế rất cần thiết trong thế giới này, được xuất phát từ sự trân quí và tùy hỷ với đối tượng, mong muốn đối tượng được hạnh phúc an lạc, nhưng không bám víu chặt chẻ và cũng không sở hữu đối tượng. Bạn đang sống trong một xã hội đầy đủ vật chất mà trong đó lòng tham đắm sở hữu nhiều hơn và lớn hơn như là tổng số tiêu chuẩn cho đời sống hạnh phúc. [...]


Những gì mà bạn sở hữu không phải là vấn đề, mà là thái độ của bạn đối với sự sở hữu đó. Nếu bạn đang có vật gì và vui hưởng nó, thì là bình thường hoặc đáng mất nó, cũng không sao. Nhưng nếu khi bạn bị mất nó, mà trong tâm rất chấp trước, thì là điều khác. Không nhất thiết đó là vật gì, bởi vì bản thân của đối tượng không thành vấn đề. Sự bám víu trong nội tâm làm bạn lao theo sự vận chuyển đó và mang đau khổ, mới thực là vấn đề. Nếu tâm bạn mở rộng và hãy để cho sự vật bay đi tự nhiên, sẽ không bị khổ. Có đúng không bạn? Rất cần thiết để thực hành điều nầy hàng ngày, để nhận thức được hạt giống của chấp trước trong tâm và dần dần loại hẵn nó.


Có một câu chuyện thú vị về trái dừa, được truyền tại Ấn độ về cách bắt những chú khỉ. Người ta lấy trái dừa và khoét một lổ nhỏ đủ cho tay khỉ thọt vào và cho vô một chất gì ngọt, rồi đóng đinh treo trái dừa vào thân cây. Khi con khỉ đi đến, thấy trái dừa, ngửi thấy mùi ngọt, liền đút tay vào lổ nhỏ đó để lấy. Tay nó bị giữ chặt bởi chất ngọt bên trong và bị quấn thành nắm tay. Nhưng vì cái lổ quá nhỏ nên không thể rút tay ra được. Khi những người bẫy khỉ đến, họ bắt con khỉ đó. Dĩ nhiên, các con khỉ làm giống như vậy, đều bị bắt. Không ai nắm giữ con khỉ ngoại trừ con khỉ có hạt giống tham chấp trong tâm. Không ai giữ chúng ta trong bánh xe luân chuyển nầy, tự bạn mang sự chấp trước đó. Bánh xe không có trói buộc, nên bạn có thể thoát ra bất cứ lúc nào. Nhưng vì bạn bị bám víu, nên phải chịu khổ đau mà thôi.


************************


Clinging Causes the Pain
by Tenzin Palmo


Genuine love and kindness is desperately needed in this world. It comes from appreciating the object, and rejoicing in the object, wanting the object to be happy and well, but holding it lightly, not tightly. And this goes for possessions too. You are in an extremely materialistic society in which the possession of more and bigger and better is held up as the total criteria for being happy. […]


What we own is not the problem, it's our attitude towards our possessions. If we have something and we enjoy it, that's fine. If we lose it, then that's OK. But if we lose it and we are very attached to it in our heart, then that's not fine. It doesn't matter what the object is, because it's not the object which is the problem. The problem is our own inner grasping mind that keeps us bound to the wheel, and keeps us suffering. If our mind was open and could just let things flow naturally, there would be no pain. Do you understand? We need our everyday life to work on this, to really begin to see the greed of attachment in the mind and gradually begin to lessen and lessen it.


There's a famous story of a coconut, which is said to be used in India to catch monkeys. People take a coconut and make a little hole just big enough for a monkey to put its paw through. And inside the coconut, which is nailed to a tree, they have put something sweet. So the monkey comes along, sees the coconut, smells something nice inside, and he puts his hand in. He catches hold of the sweet inside, so now he has a fist. But the hole is too small for the fist to get out. When the hunters come back, the monkey's caught. But of course, all the monkey has to do is let go. Nobody's holding the monkey except the monkey's grasping greedy mind. Nobody is holding us on the wheel, we are clinging to it ourselves. There are no chains on this wheel. We can jump off any time. But we cling. And clinging causes the pain.


(Daophatngaynay)


-----------------------------

Bài viết này, phuong60 save nguyên bản tiếng Anh, nếu có gì sai sót, mong các bạn thông cảm.

351766 top -
Thành Đạt và Hạnh Phúc
Phan Minh Đức

Trong suy nghĩ của nhiều người, thành đạt luôn mang lại hạnh phúc, chính vì thế mà nó trở thành mục tiêu phấn đấu của mọi người. Tuy nhiên trên thực tế, đôi khi thành đạt không đồng hành cùng hạnh phúc.


ImageHạnh phúc luôn có mặt trên những chặng đường ta đi qua chứ không phải ở cuối con đường


Dựa vào tiêu chí nào để đánh giá đó là một người thành đạt?
Thành công trong sự nghiệp, có địa vị xã hội, nổi tiếng, kiếm được nhiều tiền… là những tiêu chí hiện nay. Đây là mơ ước, khát vọng của nhiều người và là niềm kiêu hãnh của những ai đạt được. Đối với cá nhân, sự thành đạt mang lại cuộc sống giàu sang, sung túc, những mơ ước, khát vọng tạm thời được thỏa mãn. Đối với gia đình và xã hội, sự thành đạt của mỗi cá nhân góp phần làm cho gia đình, xã hội phồn thịnh.

Thành đạt có thể mang lại hạnh phúc, nhưng điều đó không có nghĩa là con người chỉ hạnh phúc khi thành đạt. Có nhiều người không nổi tiếng, họ cũng không kiếm được nhiều tiền nhưng họ sống rất hạnh phúc, mãn nguyện với một gia đình đầm ấm, một cuộc sống tương đối đầy đủ, hài lòng với công việc và các mối quan hệ. Ngược lại, có không ít người thành công trong sự nghiệp nhưng lại thất bại trong đời sống hôn nhân gia đình, hoặc không tìm thấy hạnh phúc trong giàu sang danh vọng, họ cô đơn, buồn bã, chán nản, thậm chí bị stress, trầm cảm, tâm thần…

Hạnh phúc tùy thuộc vào quan niệm, cảm nhận của con người chứ không tùy thuộc vào các giá trị tiền bạc, danh vọng, sự nghiệp. Tiền bạc, danh vọng, sự nghiệp, thành công, nổi tiếng… chỉ góp phần tạo nên hạnh phúc. Khi trạng thái tinh thần thoải mái, trong lòng nhẹ nhàng, thanh thản là lúc con người có được an vui, hạnh phúc.

Hạnh phúc luôn có mặt trên những chặng đường ta đi qua chứ không phải ở cuối con đường. Hạnh phúc có thể được tìm thấy trong từng phút giây ta sống chứ không phải từ những gì ta đạt được. Hạnh phúc là một trạng thái cảm xúc thiên về tâm lý, là giá trị tinh thần chứ không đơn thuần là giá trị vật chất.

Người ta thường nhận thức sai lầm, nghĩ rằng mình sẽ hạnh phúc khi đạt được những mong ước, khát vọng, khi có được những giá trị vật chất. Nhưng chính tâm trạng hướng ngoại mong cầu, băn khoăn lo lắng, không bằng lòng, không thỏa mãn… đã làm cho con người không hạnh phúc. Và cho dù đạt được những gì mình mong muốn, người ta vẫn không hạnh phúc bởi tham vọng không dừng, bởi tâm luôn hướng ngoại.

Không ít sự thành đạt có được từ những đau thương, mất mát. Để làm ra nhiều tiền, để mau thăng tiến, để sớm đạt được mục đích, người ta lao vào công việc quên cả gia đình, quên cả bản thân. Đến khi thành đạt thì hạnh phúc gia đình đổ vỡ, con cái hư hỏng vì thiếu tình thương và sự quan tâm dạy dỗ, bản thân mang nhiều bệnh tật, sức khỏe hao mòn, những mất mát đó khó mong tìm lại được.

Tiền bạc, danh vọng, địa vị khiến cho con người ta say mê và thường sống trong ảo tưởng, nghĩ rằng có nó thì cuộc sống là thiên đường hạnh phúc, có nó là bước đến tột đỉnh vinh quang. Nhiều người mải miết chạy theo tham vọng làm giàu, mải lo tạo dựng cơ ngơi, sự nghiệp, địa vị, quyền lực mà bỏ quên tổ ấm gia đình.


Người thành đạt phải chịu áp lực từ nhiều phía:
Gia đình, xã hội, công việc…
Những căng thẳng, lo lắng, bất an, khiến cho người ta không hạnh phúc. Người có nhiều tiền luôn nghĩ cách làm cho đồng tiền sinh lợi, người có danh tiếng luôn muốn bảo vệ tiếng tăm, người có sự nghiệp lớn lao luôn nghĩ cách giữ gìn và phát triển cho sự nghiệp ngày càng lớn thêm. Lo cấp trên khiển trách, lo cấp dưới không phục tùng; lo việc làm ăn sa sút, thất bại; lo quan hệ đồng nghiệp, quan hệ bạn bè đổ vỡ; lo bị thuyên chuyển, giáng chức; lo cho gia đình, lo cho tình yêu, lo cho sự nghiệp v.v…

Có đến hàng trăm nỗi lo khiến cho con người ta ăn không ngon, ngủ không yên giấc, tâm trạng không thanh thản, thoải mái, ít có niềm vui vì tinh thần thường bị ức chế. Theo nghiên cứu của các chuyên gia y khoa, những người thường xuyên sống trong tâm trạng bồn chồn, băn khoăn, lo lắng thuờng có nguy cơ mắc các loại bệnh về rối loạn thần kinh, sa sút trí tuệ rất cao, nhất là bệnh Alzheimer và Parkinson.


Thành đạt ở mức độ nào thì dừng lại và được xem là đủ?
Không ai đặt ra câu hỏi đó bao giờ. Tham vọng leo thang, ham muốn của con người không bao giờ dừng nghỉ, khi đạt được mục tiêu này rồi thì người ta lại đặt ra mục tiêu kế tiếp cao hơn, xa hơn. Thế là người ta không ngừng theo đuổi các mục tiêu mà chưa có lúc nào dừng lại để cảm nhận, thụ hưởng những gì mình có được.
Vất vả theo đuổi mục tiêu, chạy đua với thời gian, vội vàng, hối hả, cuộc sống trở nên căng thẳng, nhọc nhằn. Sống quay cuồng, bận rộn, người ta không có thời gian quan tâm lẫn nhau, chia sẻ với nhau những buồn vui ấm lạnh trong cuộc đời, người ta dễ dàng đánh mất những niềm vui giản dị, quên đi những giá trị tinh thần.


Kết quả một cuộc khảo sát toàn cầu được thực hiện trên 30.000 người từ 65 quốc gia trên thế giới cho biết, tỷ lệ người dân hài lòng với cuộc sống và cảm thấy hạnh phúc ở khu vực Mỹ Latin cao hơn so với người dân ở các quốc gia khác (theo Woman’s World). Như thế thu nhập cao hay sự giàu có, thành đạt không phải là điều kiện duy nhất đưa đến cuộc sống hạnh phúc.

Trong khi đó, Nhật Bản là nước đứng hàng thứ ba trong số 10 nước có thu nhập cao tính theo đầu người nhưng người dân Nhật không được xếp vào hàng ngũ những người hạnh phúc.
Cuộc sống của người Nhật căng thẳng, bận rộn và chịu nhiều áp lực đến mức người ta không chịu nổi, ngày càng có nhiều vụ tự tử vì áp lực công việc, áp lực cuộc sống.
Theo thống kê, từ năm 1998 ở Nhật hàng năm có đến hơn 30.000 người có hành động tự sát, trong số đó có hơn 2/3 là đàn ông. Về hệ số tự sát tính theo đầu người là 25,3/100.000 người năm 2004, tăng cao so với năm 2000 (24,1).
Trong khi đó, hệ số này ở Pháp là 18,4, ở Mỹ là 10,4. Người ta bảo rằng người Nhật "sống để làm việc" thay vì "làm việc để sống": Mỗi ngày làm việc 15 giờ, tối ngủ lại văn phòng và gần như cả năm không nghỉ phép. Ở Nhật, việc không thể trở thành thành viên được kính trọng của một trong số các nghiệp đoàn không khác gì bị trục xuất, tẩy chay ra khỏi gia đình. Khi bị như thế, người ta thấy sự tồn tại của mình trở nên vô nghĩa, sống không bằng chết.


Đức Phật từng dạy, để có một đời sống cá nhân, đời sống gia đình hạnh phúc, mỗi người cần phải:

- Có trình độ học thức, tay nghề cao, cần mẫn siêng năng, biết điều hành công việc.
- Biết làm ra của cải hợp pháp bằng sức lao động của mình.
- Biết thu chi hợp lý.
- Biết làm bạn với điều thiện, tu tập Tín, Trí, Giới và Tuệ.
- Biết giữ quân bình sức khỏe và tâm lý.
- Biết thiểu dục, tri túc, sống trong hiện tại, làm chủ tâm ý, không tiếc nuối quá khứ, không vọng tưởng tương lai… (Kinh Tăng Chi IV, Tương Ưng I, Trung Bộ III)


Do vậy, tạo được sự cân bằng, hài hòa giữa đời sống vật chất và tinh thần, giữa đời sống cá nhân và xã hội, giữa gia đình và sự nghiệp, sống chơn chánh, lấy điều thiện làm gốc, chăm lo cho đời sống tâm linh, biết cảm nhận niềm an vui trong hiện tại, chính là căn bản của hạnh phúc và cũng là sự thành đạt đích thực mà mọi người đang cần.

352063 top -
Quét dọn tâm mình



Tâm mình giống như một cái phòng lớn, chứa đầy hoa thơm và cũng không ít bụi bẩn. Muốn phòng đẹp, thơm thì phải quét dọn, lau chùi. Nhưng trước hết, chủ nhân căn phòng phải nhận diện rằng căn phòng mình không sạch, có thể bị dơ bởi nó tồn tại trong không gian chứa nhiều bụi…


Nhận diện
Bạn phải ý thức rõ về những hoạt động trong tâm của mình. Đó là một pháp tu, gọi tên là nhận diện sự thật. Đôi khi vì chủ quan hoặc vì không đủ sâu lắng để nhìn thấy được sự thật tâm mình là “tâm viên ý mã” (tâm ý như con khỉ, con ngựa, thích leo trèo, chạy nhảy…).
Khi mình tiếp xúc với trần cảnh thì tâm bắt đầu chuyển động, lời khen, tiếng chê, thích và không thích bắt đầu hình thành… Một chuỗi phản ứng cứ thế được nuôi dưỡng, kéo dài, gọi đó là dòng sông tâm thức.

Thử bắt đầu bằng một ví dụ, khi nhìn thấy một người, bạn sẽ bắt đầu cảm nhận người đó là xinh xinh, dễ thương. Sau đó bạn sẽ bắt đầu tưởng nhớ, nuôi lớn ý nghĩ sẽ… tiếp cận, và nếu được sẽ “làm bạn, kết thân, làm người yêu”. Những sự phát hiện ấy trong tâm thức có thể bạn không để ý và cho đó là bình thường, nhưng nếu để ý thì bạn sẽ thấy tâm mình đang có một “kế hoạch” với “kịch bản” thật sự hoành tráng về một cuộc chinh phục. Nó hình thành và tuôn chảy, chi phối hoạt động cũng như những cảm thọ sau đó. Có thể là hạnh phúc hoặc mệt mỏi, khổ đau, tùy vào “kết quả” mà bạn đạt được trong quá trình hướng về đối tượng chinh phục.

Khi các giác quan của mình (mắt, tai, mũi, lưỡi…) tiếp xúc với các đối tượng giác quan như hương thơm (mùi...), sắc đẹp (xấu)… thì tâm sẽ bắt đầu lăn tăn. Với biểu hiện ban đầu là những gợn sóng, nếu mình không nhận diện được và không tỉnh thức thì có thể những gợn sóng ấy trở thành những đợt sóng ầm ào, đến khi mình không có khả năng điều khiển được.

Bởi vậy, có những người vì không chánh niệm, tức là không kiểm soát được nội tâm khi tiếp xúc với trần cảnh nên đã để cho nó tưởng tượng, xây dựng kịch bản và tự “diễn kịch” trong “căn phòng” tâm, với những vở mà có thể vô cùng ly kỳ. Đến khi phát hiện “sóng” lòng đã thành hình, đã có những biểu hiện của “sóng thần” trong tâm thức thì không còn cách dừng lại, nhưng đi tiếp thì hệ lụy, tàn phá…



Trải hoa trong căn phòng
Bạn có thể bắt đầu dọn dẹp tâm mình, như đã nói nôm na ở trên có nghĩa là dọn dẹp căn phòng bằng cách nhận diện nó đã từng bụi bẩn, có thể bị bụi bẩn và sẽ bị. Chắc chắn nếu căn phòng ấy không được “miễn nhiễm”, khi mà dòng sông tâm thức vẫn đang chảy, đang cuồng nộ thì tâm bạn không cách nào yên được.

Thanh lọc tâm mình bằng cách thiền tập hoặc niệm Phật để tiếp xúc với năng lượng tĩnh lặng từ bên ngoài lẫn bên trong là cách làm của người tin Phật, có trí. Chúng ta không thể dừng được việc tiếp xúc với trần cảnh vốn chứa nhiều độc tố và ô nhiễm thì mình phải nhận diện được sự thật ấy.

À, hôm nay mình đã tiếp xúc với sự sân hận của con người. Tại sao họ lại sân với mình? Họ sân như thế họ có hạnh phúc không? Nếu mình cũng “ăn miếng trả miếng” thì mình sẽ thế nào? Nhẫn trước sự vô lý của người khác có phải là nhu nhược không?... Những câu hỏi ấy cho phép mình định vị lại vấn đề và có hướng giải quyết một cách hợp lý nhất. Lý ở đây chính là nhân quả, là tư duy đúng đắn trên tinh thần của hiểu và thương!

Tất nhiên, có thể họ sân với mình vì mình đã từng gieo nhân sân hận với chính họ, hoặc với ai đó. Và đương nhiên, sân hận sẽ không mang lại hạnh phúc cho người, như bây giờ mình đang đón nhận. Về lâu về dài, nhân ấy sẽ cho ra quả bị người khác nổi sân lại, thì mình cũng sẽ không có được hạnh phúc. Nếu “ăn miếng trả miếng” thì cứ “oan oan tương báo”, luân hồi mãi thôi…

Cứ thế, bạn bắt đầu để dòng sông tâm thức của mình lắng lại khi những tư duy về trần cảnh cứ liên tục phát hiện một cách đúng đắn trong bạn. Tạm gọi đó là phương pháp làm lắng tâm, quét tước những bụi bặm của sân giận, vốn là tập khí đẩy mình vào lỗ đen sinh tử.

Sau khi thực tập làm lắng dịu, sạch sẽ những bụi bẩn nơi tâm thì bạn hãy bắt đầu một bước nữa: làm đẹp căn phòng - tâm thức của mình.

Đó là bắt đầu nghĩ một điều hay, nói một điều lành, ra tay làm một điều thiện. Làm được như thế, cơ bản là bạn đã và đang sắp đặt lại tâm mình thật ngay ngắn, đi đúng Chánh pháp để tiếp xúc với những giá trị cao thượng. Và đến lúc này, một lần nữa bạn tiếp tục nhận diện sự thật về những bằng an nơi tâm khi có một con đường sáng đẹp, dọn sạch những bụi bẩn nơi tâm… Đã thấy được hạnh phúc thì bạn phải phát tâm gìn giữ, phát tâm làm việc đó tinh chuyên.

Cứ như thế, những nấc thang của sự chứng ngộ sẽ được cao dần nhờ năng lượng chánh niệm - chìa khóa căn bản của hạnh phúc, giải thoát.


(Lưu Đình Long)

355905 top -
Mùa Vu Lan giữa cõi đi về
Công Khanh


Image

Một lần về thăm người bạn cũ đã mồ côi mẹ ở tuổi chập chững vào đời, chúng tôi gặp lại nhau gượng cười mà lòng cứ thấy se se. Căn nhà ấm cúng hôm nào giờ bỗng trống trải. Khi mùa Vu Lan về, bạn lại tìm mua bảy bông hoa loa kèn, chưng trên bàn thờ mẹ. Màu trắng như bơ vơ hơn...

Tích Vu Lan bắt nguồn từ tấm lòng hiếu thảo cứu mẹ của Tôn giả Mục Kiền Liên. Tấm gương chí hiếu lớn lao ấy muôn đời sau vẫn phải soi vào. Đã từng có "quy ước" bất thành văn: Trong Lễ Vu Lan, nếu ai đó còn mẹ sẽ được cài một bông hoa màu hồng lên áo. Ai đó mất mẹ cài hoa màu trắng.

Và chuyện ở xứ mình...

"Mùa Vu Lan báo hiếu, anh còn mẹ hay không?". Tôi gật đầu. Cô bé cười chúc mừng rồi cài lên áo tôi bông hồng đỏ trong khi áo em đính nụ hồng trắng tê lòng.

Vu Lan - Mùa báo hiếu cha mẹ. Sự Hiếu trung, Đức hỉ xả, Tâm từ bi như giúp con người sống tốt hơn. Nghiệp văn, nghề báo đã cho tôi đi, gặp gỡ và viết về nhiều thân phận con người. Viết để người ta đồng cảm đã không dễ, viết cho người ta yêu thì khó đến tận cùng... Dẫu biết rằng, không có người mẹ nghèo trong mỗi đứa con, chỉ có mẹ sớm hôm tần tảo, thế mà đến bây giờ tôi vẫn chưa viết nổi một dòng cho má trọn vẹn như tình thương má giành cho tôi. Bởi lẽ tôi biết; dẫu ở đâu trên mặt đất này, má vẫn luôn hiện hữu trong tôi, ánh mắt má vẫn dõi theo những bước chân tôi đi trên vạn nẻo đường đời.

Và sáng nay gặp chị. Câu chuyện giữa hai người lại một lần nữa đứt quãng, lưng chừng. Chị bỏ dở câu nói: "Ừ! Chị cũng mất mẹ...". Chỉ bấy nhiêu thôi mà tôi như đang đứng giữa đôi bờ cảm xúc của miền vui, miền buồn. Để bây giờ khi nhìn bông hồng trắng trên áo người em bất hạnh, tôi chỉ biết nói với lòng rằng: "Con thương Má lắm Má ơi!...".

Vu Lan. Mùa con người đưa suy tư của mình trở về quá khứ, thể hiện đạo làm con với các đấng sanh thành. Dẫu ai đó có vị trí nào trong xã hội, mùa Vu Lan về cũng trở nên bé bỏng trước Người. Có lẽ, Vu Lan như cõi đời thật sự để những người con lang thang trong kiếp sống mênh mông được trở về đối diện với lòng mình đúng nghĩa hơn.

Tháng Bảy, mùa Vu Lan về cùng với ngày Rằm xá tội vong nhân mà người ta còn gọi là Tết Trung nguyên. Theo sách nhà Phật, ngày này các vong nhân không nơi nương tựa, không còn thân thích trên cõi trần gian để thờ phụng hoặc những linh hồn vì một oan khiên nào đó vật vờ sẽ được xá tội. Đại Thi hào Nguyễn Du của chúng ta từng khóc cho những kiếp người với "Văn tế Thập loại chúng sinh". Trang thơ gửi lời yêu thương cho mười loại người thống khổ: "Mười loài là những loài nào/ Gái trai già trẻ đều vào nghe kinh...".

Rằm tháng bảy, một ít cháo lá đa đặt bên lề đường cũng khiến bao vong hồn vất vưởng nơi cõi âm chợt ấm. "Sống đã chịu một đời phiền não, thác lại nhờ hớp cháo lá đa". Đó là một tấm lòng trong vạn tấm lòng bao dung, như một nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt gìn giữ qua bao đời nay theo quan niệm "sống gửi thác về".
Liệu, nét đẹp ấy có còn được giữ đúng như tinh thần vốn dĩ hay không, khi chim phóng sinh người ta trả về trời hòng cầu phước cho gia đình, mua cá cảnh thả ra hồ để khấn an cho người thân. Vậy mà cá vẫn trở lại chậu và chim phải bay về lồng để rồi một con cá, một chú chim được phóng sinh rất nhiều lần.

Buồn thay, nhiều người mong đến Vu Lan để được tận tay giải thoát cho những sinh linh "cá chậu, chim lồng". Trong số ấy nhiều người cố làm ngơ trước những sinh thể lăn lóc giữa sân chùa chờ chút của bố thí. Những thân phận hằng đêm co ro ở nhà chờ xe buýt, ghế đá công viên với những chiếc áo không đủ ấm khi mưa về. Trong giấc ngủ ấy, bao cơn mơ đang chập chờn chật vật với miếng cơm, manh áo. Đau lòng hơn là những người nhiễm HIV/AIDS đang đứng trước "ngưỡng cửa hẹp". Họ rất cần bàn tay sẻ chia, những tấm lòng bao dung, độ lượng. Vậy mà những gì họ nhận được thường chỉ là sự rẻ rúng, khinh thường.

Hình như, người sống đang đi theo bước chân người đã thác, bỏ quên cõi sống bằng sự hờ hững, vô tình. Có người mười lăm năm giữa thiên đường lạnh đã tiễn đưa biết bao sinh linh bé bỏng về trời. Có lần anh giữ lại chiếc nôi, cái trống rung, mấy bộ áo quần của một người cha giàu có gởi theo đứa con khi chưa kịp đặt tên đã sớm lìa đời để chia phần cho những sinh thể bắt đầu kiếp người mà cha mẹ chúng không đủ sức mua. Thế là của cải cho cõi âm đã trở thành món quà quí lắm cho cõi dương trần.

Dù cho lễ Vu Lan bây giờ có khác ngày xưa đi nữa, hình ảnh cụ già cầm tay cháu bé trên áo cài hoa trắng vào chùa nguyện cầu giữa khói hương nghi ngút, giữa tiếng kinh kệ và tiếng chuông ngân vẫn vẹn nguyên như thuở nào. Mùa Vu Lan, người được hoa trắng sẽ thấy xót xa lẫn trong thương nhớ. Người được hoa hồng sẽ sung sướng và xin hãy nhớ rằng mình còn có mẹ.

Hình thức lễ Vu Lan là thế, ý nghĩa Vu Lan là thế vẫn không gì mai một theo thời gian. Nếu có thì sự đổi thay ấy bắt đầu từ những ai vẫn còn tiếp tục vui cười, để cố quên đi cành hoa lung linh trên ngực áo. Chiều nay bạn gọi điện cho mình, đầu dây bên kia vẫn gượng cười để nghe giọng nói cứ thấy nao nao...

Mùa Vu Lan giữa cõi đi về...

Chị ơi! Hãy cài lên áo mình bông hoa biết ơn, để một lần nữa thấy lòng như ấm lại...

364754 top -
phương60: chị thương, em tặng chị bài hát này, nhưng nhờ chị chỉnh lại giúp em.




365649 top -
Nhân mùa Vu Lan năm Tân Mão (mùa Báo Hiếu), xin tặng 1 bông hồng cho những ai có diễm phúc là còn có mẹ.


Viết về Mẹ tôi.


Image
Mẹ già như chuối ba hương,
Như xôi nếp một, như đường mía lau.


Hai câu ca dao nầy cho ta thấy "mẹ" là những gì ngọt ngào, đầm ấm nhất trong cuộc đời của những đứa con được sống trong tình yêu thương chan chứa của mẹ.

Lâu nay, tôi thường hay viết về ba tôi mà chưa một lần viết về mẹ. Tình thương của các con dành cho ba trong cơn bịnh kéo dài bốn năm trời của ông, làm cho mẹ trở thành một cái bóng mờ bên cạnh ông. Bây giờ, ba tôi đã ra đi! Những ngày tôi còn ở lại quê nhà sau tang lễ, tôi mới thấy rằng mẹ thật là cô đơn.

Mỗi buổi sáng, mẹ vẫn thức dậy sớm pha sửa cho ba tôi như ngày ông còn sống. Rồi thay vì đem sữa vào trong phòng ngủ, bà lần bước lên phòng khách, nơi bàn thờ ba tôi đặt trong một góc riêng biệt với bàn thờ chính ngay giữa phòng. Mẹ tôi đặt ly sữa lên bàn, lấy nhang thắp cho ba tôi, thì thầm nói chuyện với ông trong khi tay không ngừng lau bụi, gỡ những miếng sáp chảy dài đóng trên cặp chân đèn, sửa lại đồ vật cho ngay ngắn rồi ngồi xuống chiếc ghế kế bên tiếp tục những câu thì thầm còn dang dỡ. Mẹ kể cho ba tôi nghe những việc xảy ra trong ngày trước, tình hình của mấy đứa con, cháu và chắt. Thằng chắt nhỏ đã làm được những trò gì, bạn bè của ông ai đã đến thăm, thắp nhang....

Gia đình nào cũng vậy, con cái thường kính sợ cha, và thương yêu trìu mến mẹ. Gia đình tôi thì khác hẳn, chúng tôi sợ mẹ và thương yêu cha nhiều hơn. Ba tôi là một giáo sư; trong trường học sinh rất là sợ ông vì không khi nào ông cười hoặc nói giỡn, nhưng ngoài giờ dạy ông là người vui tánh, có đầu óc khôi hài và thích nói tiếu lâm. Những khi cha con tôi đùa giỡn với nhau, với những câu chuyện tiếu lâm, và những tràng cười giòn giã thì mẹ hắng giọng:

- Cha con gì mà cứ như bạn bè. Như vậy rồi làm sao con cái nó nghe lời.

Nhưng chúng tôi thì kính yêu và nghe lời ba tôi lắm. Ông theo Tây học cho nên dạy con bằng tấm lòng thương yêu và cởi mở; mẹ tôi thì khó khăn và nghiêm khắc hơn. Tuy không phải là chúng tôi có thể tâm sự với Ba tất cả mọi điều, nhưng có những việc phải nhờ ông năn nỉ, chúng tôi mới được mẹ cho phép. Lúc nhỏ, tôi là đứa con gái cứng đầu và hay phản kháng, cho nên tôi và mẹ thường hay có những bất đồng đưa đến cảnh gây gổ giữa mẹ con. Đối với những lúc bó tay với cái gàn bướng của tôi, má tôi lại quay sang làm áp lực với Ba và như thế là ông lại bỏ nhỏ với tôi cho vui cửa vui nhà. Cuối cùng, tôi vẫn là người đầu hàng những lời nhỏ nhẹ đầy thương yêu của ông. Ngay cả sau nầy khi đã có gia đình và đi xa, mỗi khi trở về, lần nào tôi cũng có những xích mích nho nhỏ với mẹ. Các chị em khác cũng vậy. Khi ở xa, đứa nào cũng thương yêu mẹ, nhưng khi về gần với nhau, không thể nào tránh khỏi những gây gổ, nhiều lúc nổ ra to, là có người xách vali ra đi, người ở lại dằn vật ba tôi vì cho rằng ba tôi thương con vô lý làm cho chúng hư.

Mẹ là người tằn tiện hết mực có thể nói là “hà tiện”. Chúng tôi vẫn thường phàn nàn về điều nầy thì mẹ tôi nói:

- Tao mà không tằn tiện thì làm sao tụi bay có được như vậy. Đứa nào làm nhà, đứa nào ra riêng cũng có mà cho nó. Đứa nào cần tiền cũng hỏi. Tao còn phải dành dụm tiền quan tài cho ba bay và tao nữa chứ.

- Tôi la lên:
- Mẹ à! Mẹ có bốn đứa con ở Mỹ, Một đứa giàu có ở Sài Gòn, một đứa cũng khá giả ở Tuy Hòa, còn ba đứa ở Đà Nẵng, đứa nào cũng không đến nỗi túng thiếu, không lẽ đến ngày ba mẹ trăm tuổi, tụi con để ba mẹ phải bó chiếu đem chôn sao?

Mẹ vẫn cứng rắn với suy nghĩ của mình:
- Lỡ lúc đó không đứa nào về kịp thì sao?
- Trời! Trời! Thời buổi internet, điện thoại, máy bay phản lực mà mẹ làm như cái thời ba mẹ còn đi học!

Nghĩa là mẹ tôi là nguời chỉ huy trong nhà, tất cả mọi việc đều làm theo ý mẹ. Nhiều lúc thấy ba mẹ ăn uống tằn tiện, chúng tôi phải gởi tiền cho đứa em đi chợ hằng ngày đem đến, nhưng rồi mẹ tôi cũng tìm mọi lý do để từ chối. Không phải là mẹ tôi hà tiện tiền của mình mà bà còn hà tiện luôn cho các con.

Càng lớn tuổi, mẹ tôi càng khó tánh nhưng có phần cởi mở hơn. Chúng tôi có thể đùa giỡn với Mẹ. Lúc trước, về thăm nhà, tôi vẫn còn cãi cọ với bà về những điều tôi thấy không vừa ý, nhưng rồi theo lời khuyên của Ba tôi, ông thường nói:
- Những ngày cuối đời, ba mong muốn thấy gia đình mình hòa thuận, các con thương yêu lẫn nhau và cùng thương yêu má con, như vậy, ba có chết cũng mãn nguyện.
- Ba à! Tụi con thương mẹ lắm chứ nhưng đôi lúc tánh mẹ khó khăn như vậy làm sao mà chịu cho nỗi.

Sau đó, tôi tìm ra chân lý để sống chung hòa bình với mẹ. Nghĩa là mỗi khi nói ra việc gì mà cảm thấy có vẻ sắp bùng nổ, mẹ tôi bắt đầu lớn tiếng là tôi xách chiếc Honda của ba tôi, bỏ chạy cho đến khi mọi việc lắng đọng tôi mới về nhà. Về đến nhà làm như không có gì xảy ra, thế là xong!

Từ khi ba tôi bị bịnh, mặc dầu các em ở Đà Nẵng thay phiên nhau trực ban đêm để lo cho Ba, mặc dầu chúng tôi bỏ tiền ra thuê người săn sóc cho ông, nhưng không ai có thể làm cho mẹ vừa ý. Vậy là chỉ có mẹ luôn luôn túc trực một bên để lo lắng cho ông. Tôi cũng không biết bà lấy đâu ra sức mạnh để có thể đỡ ông ngồi dậy trong khi chúng tôi trẻ hơn cũng cảm thấy thật khó khăn vì ba tôi vốn là người to con. Đêm khuya giật mình thức giấc, thấy Mẹ dùng đèn pin để lau rửa cho ba thôi thay vì bật đèn lớn, sợ chúng tôi thức giấc. Nhìn hai mái đầu bạc kề bên nhau thầm thì, tôi không muốn phá đi cái ấm cúng đó để phụ với mẹ một tay. Bên cạnh đó, những chuyện nữa khóc nữa cười quanh ba má tôi được chúng tôi đem ra làm đề tài để tán gẩu, để cười và sau khi ba tôi qua đời được nhắc lại để thành những kỷ niệm.

Có lần tôi về, chị em gặp nhau vừa ngồi vào bàn ăn, chúng tôi đã nói cười giòn giã, Chị tôi vừa ngồi xuống đã góp vào một câu mới toanh mà tôi chưa hề nghe qua:
-Mi có biết không, hôm trước Ba hun Mẹ có một cái mà Mẹ lên tăng xông!

Tôi ngạc nhiên:
- Sao lạ vậy?
- Thì Mẹ cảm động quá !

Tôi quay qua hỏi Mẹ :
- Sao tự nhiên Ba lại hun Mẹ vậy?

Mẹ cười:
- Ba bay làm tao sợ nên tao lên tăng xông chứ có gì đâu?
- Ba hun mà Mẹ sợ sao? Hồi nào đến giờ Ba không hun mẹ sao?

Mẹ xua tay:
- Không phải vậy!

Rồi Mẹ kể lại câu chuyện đã xảy ra:
- Tối hôm đó, tự nhiên Ba bay kêu tao qua nằm kế bên, rồi ổng nói: ”Thương vợ, thương con quá, đi không đành!” Tao sợ quá, nhổm dậy cúi xuống, nhìn vào mặt Ba bay nói át đi: “Anh nói chi vậy! Anh còn khoẻ, ráng mà giữ gìn sức khoẻ để sống với vợ con”. Ba bay kéo cổ áo tao xuống, rồi hun lên má của tao một cái. Tao cảm thấy sợ rồi lại thấy chóng mặt, lại không muốn thấy Ba bay thấy tao khóc, nên vội xuống dưới bếp, đo lại tăng-xông, thì thấy lên hơn 160. Tao thấy Ba bay nói như trối trăn, làm sao mà không sợ cho được!

Chúng tôi an ủi:
- Thôi, không có chi đâu má. Tụi con cứ thay phiên nhau về như vầy, Ba thấy vui vẻ, thế nào cũng khỏe hơn. Hôm nay thấy Ba tươi tỉnh rồi đó.

Me cười buồn buồn:
- Bịnh của Ba bay, lúc khỏe, lúc mệt, không biết đâu mà nói được. Cũng hy vọng kéo dài thêm được bao nhiêu, hay bấy nhiêu!

Chúng tôi muốn làm cho Mẹ quên đi những lo lắng, cho nên chuyển qua những câu chuyện khác, nhắc lại những vui buồn của những lần sinh nhật trước của Ba tôi.
Chị em tôi thường có những buổi họp mặt với nhau, phần nhiều là kể cho nhau nghe những chuyện về mẹ mà chúng tôi thường gọi là “chuyện dài nhân dân tự vệ”.

Sau ngày Ba tôi mất, Mẹ đã làm ra những việc mà tôi thấy thật là vĩ đại:
* Dùng tên của Ba tôi để cho hai phần học bổng hàng năm cho hai học sinh nghèo hiếu học tại trường mà Ba tôi đã từng làm Hiệu trưởng.
* Cho 10 phần học bổng khác tại quê của Ba tôi (Đức An) cho những con cháu nội ngoại của họ Trương mà lần vừa rồi tôi về quê, đã chính thức trao các em cho năm đầu tiên.

Nhưng rồi năm nào cũng vậy, cái danh sách mà người ta đưa ra bao giờ cũng vượt qua số quy định, và như vậy là chị em tôi phải bỏ thêm vào cho đủ số vì không chịu nổi khi nhìn cái gương mặt thất vọng của các em nhỏ khi nghe nói họ không có phần. Họ hàng trong quê biết đến Ba tôi cũng không còn bao nhiêu, nhưng Mẹ đã làm Ba tôi sống lại trong lòng lớp con cháu sau nầy. Cái tên Ba tôi luôn luôn được nhắc nhở đến trong mọi gia đình để khuyến khích con cháu cố gắng học hành.

Chúng tôi muốn Mẹ đi du lịch, thăm viếng các con cho đỡ buồn, Mẹ cũng không chịu. Bà nói là:
- Mẹ hứa với Ba con trước khi mãn tang, không đi đâu hết.

Cả đám chúng tôi đều phản đối:
- Con nghĩ Ba cũng muốn Mẹ đi đây đi đó cho khuây khỏa chứ đâu muốn mẹ cứ ở nhà một mình như vậy!

Nói gì, Mẹ cũng không thay đổi ý định, tối ngày cứ làm bạn với cái bàn thờ của Ba tôi làm cho chúng tôi cảm thấy lo sợ. Chúng tôi chỉ mong Mẹ trở lại với cuộc sống bình thường, vì người đã mất đi rồi, quyến luyến mãi trong lòng cũng không phải là điều tốt. Nhưng ngay cả chúng tôi là con, thời gian qua với sự ra đi của Ba tôi còn vẫn hoài thương nhớ, huống gì với Mẹ tôi với 58 năm tình nghĩa vợ chồng.

Năm ngoái, sau khi chị em tôi về để dự đám giỗ của ba tôi, nghĩa là ba tôi mất đã bốn năm, quá thời mãn tang một năm Mẹ mới bằng lòng theo chúng tôi vào Sài Gòn ở nhà chị cả chơi một thời gian. Đây là lúc mẹ có thì giờ với "đầu lòng ba ả tố nga" của mẹ! Vào Sài gòn, chúng tôi có dịp đưa mẹ đi thăm bà con, đưa mẹ đi miền Tây chơi vì mẹ chưa có cơ hội để đi. Nhưng rồi cũng đến lúc tôi và em ba phải từ giã mẹ và chị để lên đường, trở về với đời sống của mình. Ngày chia tay, mẹ cũng rơm rớm nước mắt như bao nhiêu lần đưa tiễn ở Đà Nẵng. Mẹ tôi cứ nói: “Càng ngày càng già, biết có còn gặp lại các con nữa hay không!". "Còn mà mẹ, tụi con sẽ về nữa mà. Ba mất rồi, tụi con chỉ còn có mẹ thôi!"

Nhưng chúng tôi về lại Mỹ không bao lâu thì em trai tôi qua đời đột ngột tại San Jose, chúng tôi chỉ được gặp mặt em lần cuối rồi nhìn em lịm dần từ cơn mê vào cõi chết! Tôi vội vàng gọi điện thoại báo tin cho chị cả, trong lúc gia đình chị đang đưa mẹ đi chơi. Chị tôi phải chạy vào một nơi kín đáo để khóc một mình và chị em tôi quyết định dấu mẹ. Chúng tôi biết chắc là mẹ sẽ không chịu được cái nỗi đau mất con nầy vì em tôi mới vừa về thăm mẹ hai tháng trước đó, không biết là có phải do số trời sắp đặt hay không! Trong lúc chị em tôi chuẩn bị cho đám tang của em bên nầy thì bên đó chị cả và các cậu, các dì chuẩn bị tư tưởng cho mẹ. Báo tin mẹ biết em bịnh phải vào bệnh viện,… rồi bác sĩ nói có thể em không qua khỏi. Rồi khi chúng tôi làm tuần đầu tiên cho em, chị mời các cậu, dì đến nhà để chuẩn bị cho mẹ vượt qua cơn đau khi nhận được cái tin khủng khiếp đó!

Mẹ biết rồi, vật vã gào thét nhưng cũng nghĩ là đứa con trai mới vừa qua đời. Chị tôi muốn tôi gởi mấy tấm hình, nhưng tôi còn phải lựa hình nào không có ngày tháng để gởi, nhưng mẹ vẫn đòi về lại Đà Nẵng để đưa em lên bàn thờ chung với ba! Mẹ lại nói:"Tuy nó theo đạo vợ, nhưng nguyên thuỷ nó vẫn là con cháu của ông. bà, phải nhang khói cho nó chứ đừng để nó lạnh lẽo!".

Cuối cùng rồi mẹ cũng biết sự thật em qua đời đã hơn tuần lễ vì chị không thể nào dấu mẹ thêm nữa, chị không muốn khi mẹ thắp nhang van vái, lại nói sai ngày tháng của em. Tôi gọi điện thoại về, chỉ nghe tiếng tôi, mẹ đã gào lên: "Tụi bay ác vừa vừa thôi! Con tao chết mà bay không cho tao biết, để tao cứ vui vẻ đi chơi không hề biết con mình đã không còn nữa." Lúc đó tôi cũng thấy là mình sai, nhưng làm sao mà tôi có thể chấm dứt những ngày vui vẻ của mẹ bằng cái tin như ông trời sụp xuống! Thôi thì đành làm một đứa con gian ác để mẹ cứ mãi trách hờn.

Cái buồn nào rồi cũng nguôi ngoai nhưng với mẹ, những nỗi lo cứ tiếp tục tới! Đứa con gái út ung thư đã mấy năm bây giờ đã bước vào giai đọan cuối... Tin không vui cứ tiếp tục đưa đến, mẹ vẫn tiếp tục đón nhận... Cứ tưởng rằng lòng mẹ đã chai cứng với buồn đau, nhưng mỗi lần gọi về lại nghe mẹ khóc. Mẹ cứ nghĩ sao ông trời bắt mẹ sống lâu làm chi để cứ phải chịu cảnh tre già khóc măng non... Thương con út nhất nhưng nó đang sống với chồng, cũng không làm gì hơn cho nó được. Thỉnh thoảng em vô tình nói những câu làm đau lòng mẹ nhưng mẹ cũng bỏ qua. Cũng may là em kéo dài thêm cho tới bây giờ để cho mẹ khỏi chịu cái cảnh một năm mất hai đứa con nhưng với lời bác sĩ khẳng định, nghĩ chắc thời gian nó không còn bao nhiêu nữa.

Có lúc mẹ cũng tự hào với sức khoẻ của mình. "Tụi bay sao mà còn trẻ mà đủ thứ bịnh, coi tao nè, có bệnh hoạn gì đâu, cả ngày làm việc quần quật không biết mệt là gì!” Biết làm sao hơn hả mẹ, ông Trời kêu ai nấy dạ mà! Tụi con cũng cầu mong cho mẹ có sức khoẻ để có một nơi nương tựa tinh thần cho chúng con

Năm ngoái, lễ mẹ thật là vui, Ngũ Long công chúa của mẹ đều ở bên mẹ tổ chức một lễ mừng tưng bừng, mẹ cười không khép miệng. Mẹ hát cho chúng con những bản nhạc xưa thật là hay! Năm nay không có đứa nào hết, mẹ lại vào ra một mình! Đành chịu thôi mẹ ơi! Nước mắt chảy xuôi, mẹ thương các con của mẹ bao nhiêu thì tụi con cũng thương con của tụi con bấy nhiêu. Năm nay con dành ngày nầy cho các con của con như năm ngoái mẹ đã chung vui với các con của mẹ, nhưng lúc nào các con cũng hướng về mẹ với lòng thương yêu thành kính nhất.

Vi Hoàng
Mother day 2011


365813 top -
@hoainguyen,
Chị gởi thêm lời của bài hát.
Cám ơn em nhé!
-----------------------------


Tâm Sự Mùa Vu Lan
Sáng tác: Thơ Minh Hồ Đào
Nhạc hòa âm và trình bày: Hà Nhật Linh



Con gói niềm tâm sự, viết thành những giòng thơ
Kể chuyện đời viễn xứ, gian nan nơi xứ người
Nhiều đêm dài thao thức, đôi giòng lệ tuôn rơi
Nhớ ngày cha qua đời không được thấy mặt người.

Con gói niềm tâm sự, ghi lại chút niềm riêng
Gửi về mẹ yêu dấu bao năm xa vời xa
Vu Lan qua mấy mùa con biền biệt tha phương
Xứ người ôi thương nhớ, nhớ mẹ đến vô ngần.

Mẹ ơi không biết bao giờ con được hạnh phúc bên mẹ
Đi lễ chùa có mẹ bên mình và ngực con được cài đóa hoa hồng xinh

Nam Mô A Di Đà Phật xin cho mẹ con luôn an lành
Bao tháng ngày mong chờ con đành viết bài thơ
Một mùa Vu Lan nữa vẫn xa xôi xứ người
Chốn quê hương bây giờ mẹ mỏi mắt chờ mong
Tóc bạc trắng mái đầu con thơ giờ cũng đã tóc xanh nhuộm đôi màu.
Mẹ ơi mang kiếp con người mà sao quá nhiều niềm đau.



---------------------------------

@hungphitran,

Cám ơn anh về bài: Viết về Mẹ Tôi

Đành chịu thôi mẹ ơi! Nước mắt chảy xuôi, mẹ thương các con của mẹ bao nhiêu thì tụi con cũng thương con của tụi con bấy nhiêu. Năm nay con dành ngày nầy cho các con của con như năm ngoái mẹ đã chung vui với các con của mẹ, nhưng lúc nào các con cũng hướng về mẹ với lòng thương yêu thành kính nhất.
Đọc xong, phuong60 cũng... Nước mắt chảy xuôi!...

Chúc anh vui khoẻ.

365955 top -
@ Chị Phượng

Đọc bài của Chị nhớ Mẹ quá Chị Phượng ơi. Lâu nay Em ko có ghé PSA thăm Chị, Em rất ngưỡng mộ đạo nhưng thời gian ko cho phép thường xuyên đến chùa, hôm nay có bài của Chị để đọc OK lắm Chị, tháng an lac có 2 ngày rồi từ từ ăn thêm

Cám on Chị nhiều, Chúc Chị mỗi ngày là một niềm vui nha Chị

366353 top -
@lenguyen2009,

Chị cám ơn em, chúc em Thân tâm an lạc!

366515 top -
TỚ ĐI TU


Một tin thật bất ngờ, tưởng rằng sau các khoá tu do Thiền Sư Nhất Hạnh tổ chức, các bạn trẻ sẽ không còn cơ hội để tu nữa. Nhưng các hạt giống tốt đã bén rễ và đang đâm chồi để mọc lên.

Thiện tai! Thiện tai!


Và có tận 2200 bạn teen vác ba lô đi tu cùng tớ ạ!

Tớ là Nguyễn Minh Luân, 18 tuổi. Hè này, tớ đã có một quyết định khiến cả gia đình lẫn bạn bè đều hết hồn: đi tu! Không phải đi tu là cạo đầu xuất gia lên chùa ở luôn mà tớ đăng ký “Khóa tu mùa hè”, một chương trình học đạo đặc biệt chỉ dành cho thanh thiếu niên do chùa Hoằng Pháp (Củ Chi) tổ chức.

2200 teen quyết tâm đi tu.

Lúc đầu tớ chỉ nghĩ chừng vài trăm teen tham gia khóa tu mùa hè là cao, ai dè đến kỳ tập trung tớ mới biết đến những 2200 teen tham gia, mà mới chỉ tính riêng đợt 1 thôi đó nha. Với số lượng khủng như thế nhưng mọi khâu chuẩn bị đều chu đáo và khoa học tới mức làm tớ bị choáng.

Này nha, ngay từ ở cổng chùa, bọn tớ đã phải xếp hàng để lần lượt vào đăng ký, ai chen lấn là bị nhắc nhở ngay.

Trước khi làm thủ tục “check in”, có sẵn một bàn để bọn tớ nộp lại điện thoại di động, các thiết bi điện tử (huhu) và các tư trang giá trị. Sau đó, bọn tớ mới được đeo thẻ có in mã số, tên riêng và được phát tặng mỗi người một đôi dép nhựa.

Ngày đầu xa nhà, lại bị “cách ly” hoàn toàn với thế giới bên ngoài và phải đi ngủ lúc… 21h, tớ đã nghĩ đến chuyện xin về sớm. Nhưng rồi tớ đã bỏ ngay ý định “dại dột” đó bởi ở đây, bọn tớ được các thầy, và các cô chú làm công quả cưng vô bờ bến.

Ngoài ba bộ đồ tu, từ bịch dầu gội cho đến từng hộp sữa của tớ mang theo đều là... thừa bởi mọi thứ ở đây đều được các thầy và các cô chú lo cho bọn tớ cực kỳ chu đáo luôn. Bạn sẽ còn ngạc nhiên hơn khi biết chi phí tớ đăng ký khóa tu này là 0 đồng đấy ạ!

ImageCó 2200 bạn teen tham gia "Khóa tu mùa hè" đợt 1 do chùa Hoằng Pháp tổ chức đó các teen.

ImageTạm quên cuộc sống hối hả, náo nhiệt bên ngoài, các bạn chính thức bước vào một môi trường sống hoàn toàn mới.

Ai bảo đi tu là khổ?

Chứ bọn tớ thì sướng rơn với tinh thần “Vui để tu” của các thầy. Các bài học về Phật pháp tưởng chừng là khô khan, nhưng với sự lồng ghép dí dỏm của các thầy trở nên sinh động không ngờ. Tớ phải nói là phục sát đất bởi các thầy quá đa tài, vừa hát hay như ca sĩ mà lại vừa múa đao, múa thương chuẩn y như trong... phim kiếm hiệp í hihi.

Nam, anh bạn ngủ cạnh tớ mới ngày đầu toàn hát “Vọng cổ teen”, hôm sau đã suốt ngày nghêu ngao “Mùa hè hội ngộ” hay “Lý tụng kinh” (chuyển thể từ bài “Lý chiều chiều” đấy ạ hehe).

Còn tớ thích nhất là các bài học oai nghi (đi đứng nằm ngồi) hay cách xếp áo tràng, cách đặt bát đĩa, bởi mỗi khi thực hành chúng, tớ thấy mình trang nghiêm, “người nhớn” hẳn ra. Bọn tớ cũng được “khoe” với các thầy tài thiết kế thời trang, diễn kịch, múa hát... không hạn chế chủ đề và ý tưởng nhé! Các bạn tin nổi không, lên chùa tu mà tớ bị bắt… giả gái diễn thời trang đấy ạ! Hic hic...

ImageVỗ tay rần rần khi xem các thầy biểu diễn các “tuyệt chiêu” võ học.

Nếu có quy định nào khiến tụi tớ đau tim nhất thì chính là việc thức dậy lúc... gà chưa gáy và đi ngủ sớm đến không thể sớm hơn đó ạ. Đây cũng là một cực hình với các “cao thủ game online" khác được bố mẹ gửi gắm vào đây. Ngày đầu tiên phải gọi là dở khóc dở cười, có bạn vò đầu bứt tóc, có bạn cứ… bẻ tay liên tục vì nhớ “chuột”.

Chưa hết, quy định 3h30 thức dậy nhưng nếu bạn không muốn xếp hàng chờ đến lượt vệ sinh cá nhân, tắm giặt (hơn 2200 người đấy ạ) thì phải thức sớm hơn nữa. Nhờ những quy tắc nghiêm khắc này, bọn tớ cũng đã “cai nghiện” thành công với nhịp sinh học cũ. Tự vỗ tay hoan hô mình luôn hihi.

Teen học cách yêu thương.

Tớ rất thích những bài giảng vừa trang nghiêm lại pha chút hài hước của thầy. Chẳng hạn như thầy nói nếu tớ nói dối, trộm cắp thì sau này xuống địa ngục sẽ bị “xử đẹp” thế nào, hay vì sao khi làm việc thiện tớ sẽ được đến 2 lần vui.

Trong bài pháp mang tên: “Đi tìm thần tượng”, giảng sư kể một câu chuyện: “Có một bạn tuổi teen ở Trung Quốc vì quá yêu mến Lưu Đức Hoa nên tìm mọi cách gặp thần tượng cho bằng được, kết quả là cha bạn ấy đã phải tự tử vì quá đau khổ và bất lực".

Thầy đúc kết lại rằng có những bạn trẻ chỉ biết thần tượng ca sĩ, diễn viên, người mẫu, hâm mộ cuồng nhiệt mà không quan tâm đến cha mẹ của mình, những người đã ban cho con sự sống, đã vất vả nuôi con từng ngày trong suốt mười mấy năm qua.

Lúc đó, cả giảng đường vỡ òa bởi những tiếng khóc nấc của hàng ngàn bạn trẻ, mà theo như anh Nguyễn Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm thanh thiếu niên miền Nam, thì “những giọt nước mắt này không phải vì xấu hổ mà là vì hạnh phúc khi đã biết cách yêu thương…”

ImageTeen òa khóc như mưa với những câu chuyện của các thầy.

Tớ đã biết thần tượng chính mình.

7 ngày “cách ly” với gia đình, 7 ngày không tivi, không điện thoại, không internet, lúc đầu tớ thấy khó chịu cực kỳ nhưng sau đó lại thấy là lạ, cảm giác mình có 7 ngày không phải lo nghĩ, sướng như tiên í ạ. Thời gian rảnh rỗi, tớ cùng các bạn ngồi đọc kinh sách hay tìm các thầy để trò chuyện. Các thầy quả thật là cao thủ, vừa chỉ cho tớ một vài cách trấn áp tinh thần khi lỡ… gặp đề thi khó, thầy đã quay sang đã tư vấn… tình yêu cho anh SV năm 4 kia, hihi.

Chỉ có 7 ngày mà tớ thấy mình lớn lên rất nhiều. Không chỉ học cách để tự chăm sóc bản thân, tớ còn có thêm những sở thích mà trước giờ chưa bao giờ nghĩ mình sẽ “đam mê” được. Đó là ăn món chay vì ở chùa nấu ăn ngon cực nhé, món ăn nào dọn ra cũng được bọn tớ nhiệt tình “tiêu thụ” sạch sẽ.

Đó là đọc kinh Vu Lan, trước giờ tớ không hề nghĩ là kinh Vu lan lại hay và ý nghĩa đến thế luôn, từng lời từng chữ đều rất cảm động.

Đó là dành cho mình một khoảng lặng mỗi ngày để ngồi thiền và ngẫm nghĩ. Trước giờ, tớ rất hay tự ti về bản thân mình thì giờ tớ đã được học cách “thần tượng chính mình” do các thầy dạy. "Không một ai tẻ nhạt ở trên đời. Mỗi người là một phần của lịch sử" mà hihi.

ImageThời gian thiền định giúp tớ tìm được sự bình yên trong tâm hồn. Nhờ thế, tớ đã trút bỏ mọi áp lực và thuộc bài nhanh như cháo!

Image

Cuộc sống hiện tại với những giá trị vật chất đầy đủ khiến cho tuổi teen chúng mình thích chạy theo những xu hướng mới, thích tự khẳng định mình. Nhưng nếu bạn cùng chúng tớ thử một buổi tối ngồi thiền dưới những ngọn nến lấp lánh và cầu nguyện, bạn sẽ lắng nghe được ước mơ và những điều tốt đẹp nhất từ chính mình đấy!

ImageThầy cũng nhiều lúc xì-tin thế này nè hihi.

Từ mục đích ban đầu: đi để xả stress, tớ đã chuyển thành: Đi để học! Học cách yêu thương, quan tâm đến những người thân bên cạnh mình, biết thương và xin lỗi chính mình. Học cả cách chấp nhận những vấp ngã, khó khăn như là những điều tất yếu phải có của cuộc sống. Điều đó khiến tớ giải tỏa mọi áp lực và thật nhẹ nhàng bước vào kỳ thi ĐH. Đi tu đối với tớ tuyệt vời là thế đấy!


Kent T. Tran
Dcent Inc.
P.O. Box 36994
Houston, Texas 77236
Phone: 713-2692707
Fax : 713-6342843


367390 top -
Ăn chay và “sức khỏe của xương”


Image

Ăn chay đang là một trào lưu ngày càng phổ biến trên thế giới. Ở VN, ăn chay cũng trở thành (và nên trở thành) một lối sống lành mạnh. Nhân dịp một công trình nghiên cứu ăn chay mới được công bố hôm qua, tôi muốn viết vài dòng, trước là khoe, sau là cung cấp vài thông tin mà tôi nghĩ công chúng cũng cần biết. Đó là mối liên hệ giữa ăn chay và sức khỏe của xương (và sức khỏe nói chung).

Có thể nói không ngoa rằng trong lĩnh vực nghiên cứu về ăn chay, Việt Nam đã tạo được một dấu ấn. Ba năm trước, chúng tôi thực hiện một công trình nghiên cứu về ăn chay và loãng xương ở Việt Nam. Trong công trình đó chúng tôi đo mật độ xương bằng máy DXA (và nhiều chỉ số lâm sàng khác) của 105 ni cô và 105 người ăn mặn, chọn ngẫu nhiên từ Thành phố Hồ Chí Minh. Chúng tôi chọn mật độ xương (MĐX) bởi vì đây là một xét nghiệm lâm sàng rất quan trọng để đánh giá ai có nguy cơ gãy xương cao. Kết quả được công bố trên tập san Osteoporosis International (OI) năm 2009. Trong bài báo trên OI, chúng tôi trình bày dữ liệu cho thấy nhóm ăn chay và ăn mặn không khác nhau về mật độ xương. Nói cách khác, ăn chay không có ảnh hưởng tiêu cực đến mật độ xương. Công trình này được báo chí khắp thế giới đưa tin. Nhật báo Sydney Morning Herald cũng có một bài viết và đài truyền hình Úc có phỏng vấn tôi về ý nghĩa của kết quả này.

Cũng trong năm 2009, như là một phần trong công trình nghiên cứu trên, chúng tôi công bố một phân tích khác trên tập san American Journal of Clinical Nutrition. Trong phân tích này, chúng tôi chỉ ra rằng tuy nhóm ăn chay thuần túy (veganism) có mật độ xương thấp hơn nhóm ăn mặn, nhưng người ăn chay theo kiểu phương Tây (vegetarianism) thì có mật độ xương như người ăn mặn. Nói cách khác ăn chay không có tác hại gì đến loãng xương. Vì đây là tập san số 1 trong chuyên ngành dinh dưỡng lâm sàng, nên bài báo cũng gây tiếng vang trên thế giới. Rất nhiều báo (không kể hết) và đài truyền hình tìm đến chúng tôi để phỏng vấn và cho ý kiến. Qua hai công trình trên, Việt Nam “nổi lên” như là một nơi làm nghiên cứu có uy tín về ăn chay và loãng xương. Wikipedia trong phần viết về dinh dưỡng và ăn chay có đề cập đến 2 công trình nghiên cứu trên.

Nhưng nghiên cứu luôn đặt ra nhiều câu hỏi. Dù đã trả lời được một câu hỏi căn bản, vẫn còn một vài câu hỏi mà chúng tôi vẫn chưa có câu trả lời. Những câu hỏi này là:

a. Tỉ lệ mất xương theo thời gian ở người ăn chay có khác biệt so với người ăn mặn? Đây là câu hỏi quan trọng, bởi vì phụ nữ sau mãn kinh thường kinh qua một giai đoạn mất xương theo tuổi. Tuổi càng cao, tỉ lệ mất xương càng nặng. Mất xương có thể dẫn đến gia tăng nguy cơ gãy xương. Vì thế cần phải tìm hiểu xem người ăn chay có thật sự mất xương nhiều hơn người ăn mặn?

b. Các marker chu chuyển xương có khác biệt giữa người ăn chay và ăn mặn? Xương chịu sự tác động của hai loại tế bào là tạo xương và hủy xương. Hai loại tế bào này khi vận hành trong qui trình chu chuyển xương tiết ra một số protein có thể đo được từ máu, và các protein này có tên là marker chu chuyển xương.

c. Nồng độ vitamin D ở người ăn chay ra sao? Vitamin D là một vấn đề y tế lớn toàn cầu. Một nghiên cứu trước của chúng tôi ở Việt Nam cho thấy gần 50% nữ và 26% nam thiếu vitamin D. Thiếu vitamin D có liên quan đến một loạt bệnh lí như loãng xương, tiểu đường, ung thư, tim mạch, thậm chí nhiễm.

Do đó, chúng tôi quyết định theo đuổi công trình nghiên cứu ăn chay. Chúng tôi mời các đối tượng đo mật độ xương (dĩ nhiên là miễn phí) lần thứ hai. Chúng tôi đo nồng độ vitamin D và hai marker chu chuyển xương có tên là PINP và CTX trong máu. Đây là những marker đo rất phức tạp, nhưng nhờ có kĩ thuật hiện đại của Roche nên việc đo lường các marker này không còn là vấn đề quá khó khăn. Kết quả của nghiên cứu này mới được công bố trên tập san European Journal of Clinical Nutrition, dưới tựa đề là “Vegetarianism, bone loss, fracture and vitamin D: a longitudinal study in Asian vegans and non-vegans”. Kết quả nghiên cứu này có thể tóm lược như sau:

• Tỉ lệ mật độ xương suy giảm trong nhóm ăn mặn là 1.9%, so với nhóm ăn chay là 0.9%. Nói cách khác, nhóm ăn chay ít bị mất xương hơn nhóm ăn mặn.

• Tỉ lệ gãy xương đốt sống trong nhóm ăn mặn là 5.4% và nhóm ăn chay là 5.7%. Không có khác nhau đáng kể.

• Tất cả các marker chu chuyển xương đều không khác nhau giữa nhóm ăn mặn và ăn chay. Các chỉ số về lipid cũng không khác nhau giữa hai nhóm.

• Trong nhóm ăn chay, 73% thiếu vitamin D, cao hơn nhóm ăn mặn (46%). Nói cách khác, gần 3/4 người ăn chay thiếu vitamin D!

Đúng như một chuyên gia bình duyệt bài báo khen rằng đây là một nghiên cứu comprehensive (đầy đủ) nhất trong lĩnh vực ăn chay và loãng xương. Mà là nghiên cứu theo thời gian (prospective study) rất công phu, nên gây ấn tượng tốt trong các chuyên gia bình duyệt. Những kết quả trên đây đã trả lời cho những câu hỏi chúng tôi đặt ra ở trên. Những kết quả này một lần nữa khẳng định rằng ăn chay không gây tác hại, nếu không muốn nói là có ảnh hưởng tích cực, đến xương.

Tuy nhiên, một điều đáng quan tâm là nồng độ vitamin D ở nhóm ăn chay quá thấp. Thật ra, lượng calcium họ ăn uống hàng ngày cũng thấp (chỉ 300 – 400 mg/ngày), và đó là một liều lượng rất thấp, vì theo khuyến cáo chung, họ cần ăn uống sao cho có 1000 mg calcium mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe cho xương. Những người ăn chay trường nên xét nghiệm để biết nồng độ vitamin D và nên chú ý đến chế độ ăn uống sao cho đầy đủ calcium. Nếu thiếu vitamin D thì cũng nên cố gắng tiêu ra 10-15 phút mỗi ngày phơi nắng để có đủ nồng độ vitamin D. Nếu phơi nắng không tiện thì cần tư vấn bác sĩ để biết thêm chi tiết bổ sung vitamin D.

Thật ra, có nhiều bằng chứng cho thấy ăn chay còn có ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe nói chung. Số liệu gần đây còn cho thấy ăn chay còn có lợi ích cho sức khỏe nói chung.
Cách đây vài năm, hiệp hội American Dietetic Association ra tuyên cáo về ảnh hưởng của chế độ ăn chay, trong đó, họ kết luận người ăn chay sống lâu hơn, ít bệnh tim mạch hơn và ít bệnh ung thư hơn người ăn mặn. Qua công trình này, chúng tôi muốn đóng góp một phần nhỏ vào việc khuyến khích ăn chay, hay ít ra là tăng cường rau quả và thực vật trong bữa ăn, ở nước ta và trên thế giới.

Chú thích:

Tôi có quen một chị bạn chuyên ngành nội tiết, và lần nào về Việt Nam chị đều mời đến những nhà hàng chay thật tuyệt vời. Có lần tôi đến một nhà hàng ở đâu đó trong Quận Phú Nhuận, tôi sững sờ vì nhà hàng được trang trí quá đẹp, cực kì thanh tao, và món ăn thì chỉ có thể nói là tuyệt vời, không cách gì chê được. Chưa bao giờ trong đời tôi được ăn món ăn chay ngon đến như thế. Nhưng món ăn chay ngon là kết quả của một quá trình nấu rất công phu chứ không đơn giản như tôi suy nghĩ. Do đó, tôi nghĩ nấu món chay là cả một nghệ thuật – nghệ thuật ẩm thực. Ăn chay chẳng những là một cách thưởng thức nghệ thuật đó, mà còn đem lại lợi ích cho sức khỏe. Vậy nếu các bạn tin vào công trình khoa học của chúng tôi thì tại sao không dành ra vài ngày một tháng để ăn chay. Ăn chay cũng là một cách để mình tịnh tâm và xa hơn nữa là tỏ ra tính thân thiện của chúng ta với môi trường.

Vài bài báo chọn lọc liên quan đến công trình nghiên cứu về ăn chay:

+ Ho-Pham LT, Nguyen PL, Le TT, Doan TA, Tran NT, Le TA, Nguyen TV. Veganism, bone mineral density, and body composition: a study in Buddhist nuns. Osteoporosis Int 2009; 20:2087-93. Đây là công trình đầu tiên về ăn chay và loãng xương ở VN và tạo nên dấu ấn ngay trong chuyên ngành.

+ Ho-Pham LT, Nguyen ND, Nguyen TV. Effect of vegetarian diets on bone mineral density: a Bayesian meta-analysis. Am J Clin Nutr 2009; 90:943-950. Đây là bài được giới báo chí chú ý nhiều nhất, vì một phần là tập san số 1 trong lĩnh vực dinh dưỡng lâm sàng, mặt khác là kết quả cho thấy mật độ xương ở người ăn chay có phần thấp hơn nhưng không có ý nghĩa lâm sàng so với người ăn mặn.

+ Ho-Pham LT, Nguyen ND, Lai TQ, and Nguyen TV. Vegetarianism, bone loss, Contributions of lean mass and fat mass to bone mineral density: a study in postmenopausal women. BMC Musculoskeletal Disorders 2010, 11:59. Bài này cho thấy người ăn chay và ăn mặn có tỉ trọng mỡ như nhau. Bài được xếp vào loại “Highly Accessed”.

+ Ho-Pham LT, Vu BQ, Lai TQ, Nguyen ND, and Nguyen TV. Vegetarianism, bone loss, fracture and vitamin D: a longitudinal study in Asian vegans and non-vegans. Eur J Clin Nutr (3 August 2011) | doi :10.1038/ejcn.2011.131. Đây là bài mới nhất của nhóm nghiên cứu Việt Nam đã được chấp nhận và công bố trên tập san European Journal of Clinical Nutrition ngày hôm qua. Bài mới ở dạng online, in báo giấy phải chờ đến 3-6 tháng nữa. Địa chỉ là: http://www.nature.com/ejcn/journal/vaop ... 1131a.html.


368359 top -
Nghệ Thuật Sống
1, 2, 3


PayPal về email:
thuquy.vietditru@gmail.com


Chi phiếu gửi về:
Jimmy Ton
4369 46 St.
San Diego, CA 92115



Việt Nam chuyển tới:
Phạm Thị Tuyết Phượng
Số tài khoản: 4973099
ACB Châu Văn Liêm, TPHCM



Ý kiến về Quỹ VietDitru

Image
Image




hello